P.Ramrakha en K.Moore, Oxford handbook                                                                       sommige onderdelen in dit hoofdstuk ont-                                                                      Wolff-Heideggers atlas of human anatomy. 
                     of acute medicine. 2e druk.                                                                                  breken en eigenlijk uit de specifieke hoofd-                                                                  Onder redactie van P.Köpf-Maier. 
                     990 bl., fig., tabellen.                                                                                     stukken hierheen hadden moeten worden                                                                         6e, herziene druk. 2 delen. 886 bl., fig. 
                     Oxford University Press, Oxford 2004.                                                                        gehaald. Als voorbeeld kunnen de ontlas-                                                                      Karger, Basel 2004. 
                     ISBN 0-19-852072-7. Prijs: ingen. £ 22,95.                                                                   tende punctie en de daaraan gekoppelde                                                                        ISBN 3-8055-7664-1. Prijs: geb. € 133,59.
                                                                                                                                  thoraxdrainage genoemd worden, die uit-
                     De 2e druk van het Oxford handbook of acute                                                                  eindelijk binnen een top-teenstructuur in                                                                     Van oudsher is Wolff-Heideggers atlas of 
                     medicine is een forse pocket die nog net in de                                                               hoofdstuk 17 bij de thorax ter sprake ko-                                                                     human anatomy onder zijn verschillende be-
                     zak van een doktersjas past. Het boek geeft                                                                  men. Mijns inziens had hier meer de struc-                                                                    werkers een standaardwerk op het gebied 
                     een compleet overzicht van de acute ge-                                                                      tuur met primary survey (en de daaraan                                                                      van de macroscopische anatomie. Evenals 
                     neeskunde, waarbij de redactie streeft naar                                                                  gekoppelde procedures) en secondary sur-                                                                     de bijna vergeten atlas van de Amsterdamse 
                     kort, helder en praktisch. Mijns inziens zijn                                                                vey aangehouden moeten worden.                                                                               hoogleraar Woerdeman vormt de Wolff-
                     zij daarin opnieuw geslaagd. Ten opzichte                                                                                                                                                                                   Heidegger een contrast met de Spalteholz-
                     van de 1e druk zijn alle hoofdstukken aan-                                                                                                                                                                                 traditie, waarvan wordt gezegd dat die meer 
                     gepast aan de huidige stand van het vak; met                                                                                                                                                                               streeft naar duidelijkheid dan naar een na-
                     name de teksten over cardiologie, HIV en                                                                                                                                                                                   tuurgetrouwe afbeelding van de anatomi-
                     infectieziekten zijn geheel herschreven; en                                                                                                                                                                                sche werkelijkheid. In de recente uitgave 
                     er is een bijzonder goed hoofdstuk toege-                                                                                                                                                                                  van de Wolff-Heidegger-atlas (slechts 4 jaar 
                     voegd over acute psychiatrische aandoenin-                                                                                                                                                                                 na de 5e druk) wordt de genoemde tendens 
                     gen. De therapeutische adviezen, ook wat                                                                                                                                                                                   voortgezet. Alle voorwaarden om een der-
                     betreft de geneesmiddelen, zijn zonder                                                                                                                                                                                     gelijk omvangrijk atlasproject tot een goed 
                     meer in Nederland toepasbaar. Literatuur-                                                                                                                                                                                  einde te brengen, zoals een competente be-
                     verwijzingen ontbreken vrijwel geheel, en                                                                    De specifieke hoofdstukken geven een  werker, bekwame illustratoren en een uitge-
                     dat is soms wel jammer. De doelgroep van                                                                     uitgebreid overzicht van acute pathologie                                                                     ver met hart voor de zaak, waren blijkbaar 
                     dit boek wordt uiteraard vooral gevormd                                                                      binnen het desbetreffende vakgebied. Met                                                                      aanwezig. 
                     door de assistent-geneeskundigen die veel                                                                    betrekking tot het hoofdstuk over cardio-                                                                       Deze atlas telt in totaal 1500 figuren (van 
                     met acuut zieke patiënten te maken hebben.                                                                   vasculaire afwijkingen valt op dat zaken als                                                                  ongeveer A4-formaat). Ter vergelijking: 
                     In Nederland beschikken veel ziekenhuizen                                                                    de circulatoire stilstand hier niet specifiek                                                                 de populaire (Nederlandse) versie van de 
                     echter voor dat doel ook over lokale richt-                                                                  binnen het kader van primaire opvang en                                                                       Sobotta-atlas telt ongeveer de helft daarvan. 
                     lijnen.                                                                                                      resuscitatie besproken worden. Hoewel er                                                                      Vele afbeeldingen zijn paginavullend. De 
                     R.Koopmans                                                                                                   bij ieder ziektebeeld een beperkt aantal li-                                                                  hoeveelheid informatie per pagina is voor 
                                                                                                                                  teratuurverwijzingen zijn, kan gesteld wor-                                                                   de gebruiker goed te verwerken. De figuur-
                                                                                                                                  den dat deze zeker niet altijd up-to-date zijn,                                                               bijschriften zijn in het Engels en in het 
                     Greenbergs text-atlas of emergency medicine.                                                                en erg Angelsaksisch gekleurd.                                                                                Duits, met een beknopte aanduiding van de 
                     Onder redactie van M.I.Greenberg.                                                                                Het boek is als atlas met illustratieve kleu-                                                             regio in eenvoudig Latijn (arteriae cordis, 
                     1074 bl., fig., tabellen. Lippincott                                                                         renplaatjes en voorbeelden van diagnos-                                                                       antebrachium, encephalon). De legenda 
                     Williams & Wilkins, Philadelphia 2004.                                                                       tisch onderzoek, met name radiologie, niet                                                                    bij de figuren volgt de Latijnse versie van de 
                     ISBN 0-7817-4586-1. Prijs: geb. € 186,30.                                                                    onaardig, maar het is mijns inziens niet                                                                      officiële nomenclatuur (Terminologia ana-
                                                                                                                                  direct een standaardwerk dat per se op de                                                                     tomica, 1998); er is ook een uitgave met de 
                     Greenbergs text-atlas of emergency medicine kan                                                             boekenplank van een eerstehulp- of een  Engelse nomenclatuur verkrijgbaar. Een 
                     gezien worden als een standaardwerk. Het                                                                     specialistische afdeling dient te staan. Voor                                                                 verschil tussen leerboek en atlas is dat men 
                     is rijk geïllustreerd en goed toepasbaar voor                                                                studenten en co-assistenten geeft het wel                                                                     van minder relevante structuren een be-
                     het hele traject van acute geneeskunde. Het                                                                  een aardige mogelijkheid om snel een in-                                                                      schrijving achterwege kan laten, terwijl ze 
                     boek gaat systematisch te werk en volgens                                                                    druk te krijgen van de klinische presentatie                                                                  wel, en dan ook benoemd, afgebeeld moe-
                     strakke lijnen, die we bekend mogen ver-                                                                     van patiënten met een acuut ziektebeeld.                                                                      ten worden. Als handreiking naar clinici is 
                     onderstellen vanuit de Prehospital trauma                                                                   Gezien de prijs is het echter zeer de vraag of                                                                de vermelding van eponiemen bedoeld en 
                     life support en Advanced life support,                                                                    het boek binnen deze kringen wel een afzet                                                                    wel opvallend, in kleine kapitalen. Zo blij-
                     alsmede vergelijkbare richtlijnen op pedia-                                                                  zal vinden, daar er goedkopere en betere                                                                      ven Theodorus Kerckring, Jacob Anton 
                     trisch en cardiologisch gebied.                                                                              atlassen beschikbaar zijn, in handig for-                                                                     Moll, Adriaan van den Spiegel en vele ande-
                       In de eerste sectie wordt kort en bondig                                                                   maat.                                                                                                         ren toch nog voor het nageslacht behou-
                     met een beperkt aantal illustraties de op-                                                                   A.B.van Vugt                                                                                                  den.
                     vang van levensbedreigende problematiek                                                                                                                                                                                      Ongeveer 300 afbeeldingen zijn in zwart-
                     besproken. Het is echter wel jammer dat                                                                                                                                                                                    wit, in meerderheid product van de mo-
                                                                                                                                     Ned Tijdschr Geneeskd 2005 16 juli;149(29)                                                                                                                                                         1655